Avrupa Birliği (AB), İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun orduya Lübnan'ın güneyinde işgali genişletme talimatı vermesinin ardından, Tel Aviv'e askeri operasyonlarını durdurması çağrısında bulundu.

AB Dış İlişkiler Sözcüsü Anouar Al Anouni, günlük basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

AB'nin Lübnan'ın güneyindeki durumla ilgili tutumunun net olduğunu belirten Al Anouni, 'İsrail, Lübnan'daki askeri operasyonlarını durdurmalıdır.' dedi.

Al Anouni, İsrail'den Lübnan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermesini talep ettiklerini ve tüm taraflara ateşkes anlaşmasının hükümleri ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 1701 sayılı kararını tam olarak uygulamaları çağrısında bulunduklarını kaydetti.

Herhangi bir eylemin daha fazla yerinden edilmeye yol açmasından kaçınılması gerektiğinin altını çizen Al Anouni, 'Çünkü sahadaki durum, özellikle insani açıdan ciddi boyuttadır.' ifadesini kullandı.

Husilerin tehdit ve saldırılarına kınama

Husi güçlerinin Kızıldeniz ve ötesine yönelik tehdit ve saldırılarını şiddetle kınadıklarını dile getiren Al Anouni, 'Tırmanma riski kesinlikle mevcut.' dedi.

Al Anouni, Husilerin saldırılarının Yemen'i bölgesel bir savaşa sürükleme riski taşıdığına dikkati çekerek, aynı zamanda bölgedeki istikrarsızlığı artırdığını ve küresel ticaret ile seyrüsefer serbestliği üzerinde olumsuz etkiler yarattığını söyledi.

BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg'in, sivil halkı korumak ve Orta Doğu'daki tırmanmayı önlemek amacıyla itidal gösterilmesi, askeri eylemlere son verilmesi ve uluslararası hukuk ile uluslararası insancıl hukuka saygı gösterilmesi çağrısına AB'nin de katıldığını belirten Al Anouni, aynı zamanda AB'nin, Yemen halkını desteklemeye ve bu bölgede istikrarı teşvik etmeye kararlı olduğunu vurguladı.

Al Anouni, Husilerin saldırılarının tekrar başlamasının ardından Kızıldeniz'de seyrüsefer serbestisini korumaya yönelik Aspides misyonunun yetkisinin değişip değişmeyeceğine ilişkin ise spekülasyon yapmak istemediğini, bu konuda şu aşamada yorum yapamayacağını kaydetti.

'Siyasi çözüm çoktan gecikti'

AB Komisyonunun Eşitlik, Hazırlıklılık ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi Hadja Lahbib ise ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Orta Doğu'da gerginliğin tırmanmaya devam ettiğine dikkati çekti.

Lahbib, 'Son 48 saatte Lübnan'da 10 sağlık çalışanı ve 3 gazeteci, İsrail'in askeri operasyonları sonucu yaşamını yitirdi. Bu kabul edilemez.' ifadesini kullandı.

Uluslararası hukuka her zaman saygı gösterilmesi gerektiğinin altını çizen Lahbib, 'Siyasi bir çözüm çoktan gecikmiştir.' uyarısında bulundu.

Guterres, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL) bünyesinde görev yapan askerin Lübnan'da öldürülmesine ilişkin açıklamada bulundu.

Açıklamada Guterres, İsrail ve Hizbullah arasındaki çatışmalar sırasında UNIFIL bünyesindeki Endonezyalı bir barış gücü askerinin öldürülmesine yol açan olayı şiddetle kınadığını bildirdi.

Aynı olayda bir başka Endonezyalı barış gücü askerinin ağır yaralandığını belirten Guterres, hayatını kaybeden askerin yakınlarına ve Endonezya'ya taziye dileklerini iletti.

Guterres, yaralanan barış gücü askerine de acil şifalar dileyerek, söz konusu olayı, son dönemde barış gücü personelinin güvenliğini ve emniyetini tehlikeye atan birçok olaydan sadece biri olarak nitelendirdi.

Ayrıca Guterres, uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi çağrısı yaptı.

Endonezya'dan diyalog ve diplomasi çağrısı

Endonezya Dışişleri Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından paylaşılan açıklamada da söz konusu olay şiddetle kınanarak kapsamlı ve şeffaf soruşturma yapılması çağrısında bulunuldu.

Açıklamada, Endonezya'nın, cenazenin ülkeye nakli ve yaralıların mümkün olan en iyi tıbbi tedaviyi almasını sağlamak için UNIFIL ile işbirliği içinde olduğu belirtildi.

Uluslararası hukuka uygun olarak BM barış gücü personelinin güvenliği ve emniyetinin her zaman tam olarak gözetilmesi gerektiğinin önemine işaret edilen açıklamada, 'Barış gücü personeline yönelik her türlü zarar, kabul edilemez olup barış ve istikrarı korumaya yönelik ortak çabaları baltalamaktadır.' ifadesine yer verildi.

Açıklamada, Endonezya'nın, İsrail'in Lübnan'ın güneyine düzenlediği saldırıları bir kez daha kınadığı vurgulanarak, tüm taraflara Lübnan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeleri, sivil halka ve altyapıya yönelik saldırıları durdurmaları, gerilimin tırmanmasını önlemek ve barışı ilerletmek için diyalog ve diplomasi çağrısı yapıldı.

UNIFIL'in Lübnan'ın güneyinde konuşlandığı noktaya mühimmat isabet etmesi sonucu 1 barış gücü askerinin öldüğü, 1'inin de ağır yaralandığı bildirilmişti.

Kallas, Brüksel'de yapılan AB Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın girişinde basına açıklamalarda bulundu.

Yeni yılın ilk toplantısına '2026'nın küresel görünümüyle' başlayacaklarını belirten Kallas, 'Transatlantik bağların eskisi gibi olmadığını ve Rusya'nın Ukrayna'da devam eden savaşı gibi tehditlerin hala mevcut olduğunu görüyoruz.' dedi.

Kallas Rusya, Ukrayna ve ABD arasında Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) başkenti Abu Dabi'de yürütülen üçlü müzakerelerle ilgili, 'Rus tarafında sadece herhangi bir konuda anlaşma yetkisi olmayan askeri personel var. Bu da barışı sağlama konusunda kesinlikle ciddi olmadıkları anlamına geliyor. Tam tersine. Ukraynalıları bombalıyorlar, onları teslim olmaya zorlamak için bombalamaya ve dondurmaya çalışıyorlar.' diye konuştu.

Rusya'yı kara para aklama konusunda yüksek riskli listeye alacaklarını bildiren Kallas, 'Çünkü biliyorsunuz, bu savaşı finanse etmek için bu araçları kullanıyorlar. Bence Rusya'yı gerçek müzakerelere zorlamanın her yolu iyidir ve biz de bu yönde ilerliyoruz.' değerlendirmesini yaptı.

İran Devrim Muhafızları ordusunu terör listesine alma

Kallas, toplantıda Orta Doğu başlığı altında ise öncelikle İran'a yeni yaptırımlar konusunun ele alınacağını belirterek, 'Listeye yeni yaptırımlar ekliyoruz ve İran Devrim Muhafızları ordusunu terör listesine alma konusunda da anlaşmaya varacağımızı umuyorum. Bu onları El Kaide, Hamas ve DEAŞ ile aynı konuma getirecektir. Terörist gibi davranırsanız, terörist gibi muamele görmelisiniz.' diye konuştu.

'Suriye'nin kuzeyinde kamplarla ilgili yaşananlar büyük bir endişe kaynağı'

Kallas, Suriye'deki yabancı terörist savaşçılarla ilgili, 'Bölgesel ortaklarımızla temas halindeyiz. Özellikle Suriye'deki kamplar nedeniyle ülkenin kuzeyinde yaşananlar büyük bir endişe kaynağı.' dedi.

Bu konunun toplantıda ele alınacağını belirten Kallas, 'Masada çok fazla önerimiz yok.' ifadesini kullandı.

'Amerikalılarla hala çok fazla işbirliğimiz var'

Kallas, transatlantik ilişkilerle ilgili şunları kaydetti:

'Amerikalılarla hala çok fazla işbirliğimiz var ve Orta Doğu söz konusu olduğunda, Ukrayna da dahil olmak üzere, yakın temas halindeyiz. Ancak herhangi bir anlaşmanın işe yaraması için Avrupalıların da dahil olması gerektiği açık, çünkü bu savaş burada ve Amerikalıların neredeyse bir yıldan fazla bir süredir Ukrayna'yı desteklemediğini gördük. Bu yüzden Avrupalılar bunu Ukrayna'nın kendini savunabilmesi için yapıyor. Bu nedenle, toprak bütünlüğü ve egemenlik ilkelerine saygı duyulması bizim için çok önemli.'

AB Yüksek Temsilcisi, Avrupa ordusu tartışmalarına da şu şekilde yanıt verdi:

'Her Avrupa ülkesinin bir ordusu var ve 23 ülkenin ordusu da NATO yapılarının bir parçası. Bu yüzden ülkelerin ayrı bir 'Avrupa ordusu' kuracağını hayal edemiyorum. Dolayısıyla zaten var olan ordular kullanılmalı. Bu yüzden bunun pratikte nasıl işlediğini görmemiz gerekiyor. Bana göre, orduda çok açık ve anlaşılır bir komuta zinciri olması gerekiyor. Böylece bir şey olduğunda kimin kime emir verdiğinin net olması gerekiyor. Paralel yapılar oluşturursak bu sadece tabloyu bulanıklaştıracak.'

Toplantının açılışında konuşan NATO Askeri Komite Başkanı Amiral Giuseppe Cavo Dragone, '2026 yılının başındaki güvenlik tablosu son derece zorlu olmaya devam ediyor.' dedi.

Dragone, İttifakı çevreleyen duruma ilişkin şunları kaydetti:

'Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşı sürüyor. Orta ve güney komşu bölgelerde istikrarsızlık ve şiddet devam ediyor. Gerilimler ticaret yollarını, enerji akışlarını, Avrupa ve Kuzey Amerika'nın çok ötesindeki güvenliği de etkiliyor. Diğer kötü niyetli aktörler küresel istikrarı tehlikeye atmaya devam ediyor. Her gün siber saldırılar, sabotaj, dezenformasyonla karşı karşıya kalıyoruz.'

Yeni teknolojilerin hibrit tehditleri daha hızlı yayabileceği ve izlerini sürmeyi zorlaştırabileceği uyarısında bulunan Dragone, iki günlük toplantıda müttefik Genelkurmay Başkanlarının caydırıcılık ve savunma konusunda bir hazırlık değerlendirmesi yapacağını, NATO-Ukrayna Konseyinin de toplantı kapsamında toplanacağını, Avrupa Birliği (AB) ve Asya'dan ortaklarla bir araya gelineceğini aktardı.

Dragone, görevdeki bir yılının dolduğuna değinerek 'Bu süre zarfında, tek bir ana noktaya tanıklık edebildim; uyum, bu grubun en önemli özelliğidir. Farklılıklarımız var ve bu demokrasilerin kurduğu ittifakta normaldir ancak bu farklılıklar bizi daha iyi hale getirebilir ve getirecektir.' değerlendirmesini yaptı.

'Rusya, Çin, İran, Kuzey Kore bizimle uzun vadeli bir çatışmaya hazırlanıyor'

Açılışta, Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'na katıldığı için toplantıya katılamayan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin video mesajı yayımlandı.

Rutte, 'Güvenlik durumu ve stratejik bağlam, bizim ve sizin sürekli teyakkuzda olmanızı gerektiriyor. (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin'in savaş makinesi gece gündüz askeri teçhizat üretiyor ve Moskova, hava sahası ihlalleri, siber saldırılar, sabotaj ve daha fazlasıyla bizi test ediyor.' dedi.

Çin, İran, Kuzey Kore'nin de Rusya'ya destek çıktığını söyleyen Rutte, 'Bu ülkeler bizimle uzun vadeli bir çatışmaya hazırlanıyor. Aynı zamanda, terörizm tehdidi devam ediyor ve NATO'nun güney komşuluk bölgesinde istikrarsızlık yaygınlığını koruyor. Dolayısıyla karşı karşıya olduğumuz tehlikeler açık, gerçek ve kalıcıdır ve hazırlıklı kalmalıyız.' diye konuştu.

Rutte, Ankara zirvesi öncesinde savunmaya yapılan yatırımların artırılması, ABD dışındaki müttefiklerin konvansiyonel caydırıcılık ve savunma sorumluluğunun daha büyük bir bölümünü üstlenmesi gerektiğinin altını çizdi.

Toplantıda Türkiye'yi Genelkurmay Başkanı Selçuk Bayraktaroğlu temsil ediyor.

AB Komisyonu sözcülerinden Olof Gill, günlük basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Von der Leyen'in Barış Kurulu için İsviçre'nin Davos kasabasında düzenlenecek imza törenine katılmayacağını ve Fransa'nın Strazburg kentinden doğrudan Belçika'nın başkenti Brüksel'e geleceğini söyleyen Gill, AB'nin ABD'nin davetini memnuniyetle karşıladığını yineledi.

Gill, Gazze'de barış sürecine AB'nin nasıl katkı sağlayacağı konusunda ortaklarla görüşmeye de devam ettiklerini belirterek, 'Halihazırda Başkan, yarın düzenlenecek AB Liderler Zirvesi'ne odaklanmış durumda. Barış Kuruluna katılım konusu da yarın gündeme gelecek.' ifadesini kullandı.

Politico internet sitesinde yer alan habere göre, AB ülkelerinin büyükelçileri, Trump'ın 8 Avrupa ülkesine ek tarife uygulama kararının ardından Brüksel'de olağanüstü toplantı yaptı.

Büyükelçiler, Washington ile yapılacak görüşmelerde uzlaşı sağlanamaması durumunda ABD'ye karşı atılacak somut adımları ele aldı.

AB'nin ABD'ye karşı uygulayabileceği çeşitli seçeneklerin görüşüldüğü toplantıda, Trump'ın gümrük vergilerinin yürürlüğe girmesi halinde hangi seçeneklerin kullanılabileceği tartışıldı.

Toplantıda, AB'nin geçen yıl hazırladığı ancak ABD ile Temmuz ayında sağlanan ticaret anlaşması ile askıya alınan önlemleri yeniden etkinleştirme fikri de öne çıktı.

Bu kapsamda, ABD'ye misilleme olarak hızla 93 milyar avroluk gümrük vergileri uygulanması da değerlendirildi.

Öne çıkan bir başka karşılık ise AB'nin şimdiye kadar hiç kullanmadığı 'ticaret bazukası' olarak bilinen ve ekonomik tehditte bulunan ülkeleri cezalandırmak için tasarlanmış 'Zorlama Karşıtı Aracı' oldu.

Diğer ülkelerin ekonomik baskı uygulamasına yanıt vermek için tasarlanmış bir yasal çerçeve olan AB Zorlama Karşıtı Aracı'nın devreye sokulması ile AB, ABD'ye karşı çeşitli ekonomik önlemler alabiliyor.

Bu araç ile ABD şirketlerinin Avrupa pazarına erişimi engellenebiliyor, şirketlerin ticari lisansları ile kamu ihalelerine erişimleri sınırlanabiliyor.

ABD Başkanı Trump, 17 Ocak'ta, Grönland ile ilgili tartışmalarda dünya barışının tehlikede olduğunu savunarak, ülkesinin Grönland'ı almasına karşı çıktıkları gerekçesiyle Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'ya gümrük vergileri getireceğini açıklamıştı.

Bu 8 Avrupa ülkesi için 1 Şubat 2026'dan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını, 1 Haziran 2026'dan sonra vergi oranının yüzde 25'e çıkarılacağını belirten Trump, Grönland'ın tamamen ve eksiksiz satın alınmasına ilişkin anlaşmaya varılana kadar oranın böyle kalacağını bildirmişti.

Trump'ın açıklamalarına AB liderleri ve Avrupa ülkelerinden tepki gelmişti.

Belçika basınına göre Francken, Federal Parlamento'da dün düzenlenen komisyon toplantısında yaptığı açıklamada, Maduro'nun alıkoyulmasıyla ilgili 'Uluslararası hukukun ihlal edilip edilmediği sorulacak olursa, benim cevabım evet olur.' dedi.

Belçikalı Bakan, ülkesinin ve Avrupa'nın savunma alanında uzun yıllar boyunca yetersiz yatırım yaptığını dile getirdi.

Francken, ABD'nin Avrupa Birliği (AB) üyesi Danimarka'ya bağlı özerk bölge Grönland'a sahip olma isteğine ilişkin söylemleri ve güvenlik politikalarının, Avrupa'nın savunma kapasitesine dair mevcut zayıflıkları daha görünür hale getirdiğini kaydetti.

Avrupa'nın uzun süre yalnızca 'yumuşak güç' politikalarına odaklandığını anımsatan Francken, mevcut uluslararası ortamda bunun yeterli olmadığını savundu.

Francken, 'Güçlü olanlar istediklerini yapar, zayıf olanlar ise buna katlanmak zorunda kalır.' diye konuştu.

ABD'ye ilk resmi ziyaretlerinden dün dönen Belçika Başbakanı Bart De Wever ile Dışişleri Bakanı Maxime Prevot'nun da bugün Federal Parlamento'da konuyla ilgili açıklamalarda bulunmaları bekleniyor.