Kızılırmak Nehri'nin sularıyla beslenen ve yaklaşık 100 bin dekarlık ekim potansiyeline sahip Bafra Ovası'nda 2026 yılı üretim sezonu başladı.

Geçen yıl 12 bin 500 dekar alanda karpuz, 10 bin dekarda kavun ekimi yapılan ilçede, bu yıl üretimin artması bekleniyor.

Bafra Ziraat Odası Başkanı Osman Tosuner, AA muhabirine, Bafra'da kavun ve karpuzun örtü altında erken hasat olması için yoğun bir çalışma yapıldığını söyledi.

Tosuner, 'Yaklaşık 20 bin dönüme yakın karpuz, 13 bin dönüm de kavun ekimi öngörülüyor ancak net rakamlar süreç sonunda belli olacak. 2026 yılında fidesinden gübresine, ilacından işçiliğine ve yer kirasına kadar girdi maliyetlerinde bir artış var. Fideyi kendin yetiştiremezsen, yaptığın işin yüzde 70'ini kendi imkanlarınla yapmayıp her şeyi vadeye dökersen bu tarımı yapmanın bir anlamı yok. Üretici bizzat işinin başında durursa para kazanılıyor.' dedi.

Ovada kaliteli ve bilinçli tarım yapıldığını dile getiren Tosuner, şöyle devam etti:

'Özellikle karpuzda 10 kilogramın üzerinde ürünümüz olmaz, bu sayede herkes bütçesine göre karpuzu Bafra Ovası'nda bulabilir. Kavunumuz ise kara toprak yapısı sayesinde adeta baldan tatlı oluyor. Benim halkım bilinçli tarım yapıyor, toprak tahlilini yaptırıp ilacını, gübresini ve suyunu zamanında veriyor. Vatandaşlarımız bu kaliteli ürünlere hal üzerinden rahatlıkla ulaşabilecekler.'

Tosuner, hasat takvimine ilişkin, 'Yazın manavlara giden alıcı kardeşlerim, mutlaka 'Bu nerenin ürünü?' diye sorsunlar. Bizim toprağımız çok kaliteli, organik ayarında ürün yetiştiriyoruz. Temmuz başında örtü altı hasadımız başlayacak, açık ekimle birlikte bu süreç eylül ayına kadar devam edecek. Rabbim mahcup etmesin, tüm üreticilerimiz için bereketli ve kazançlı bir yıl olsun diyoruz.' ifadesini kullandı.

Türbe Mahallesi'ndeki çiftçilerden İsmail Dursun da kiraladıkları 120 dönümlük arazide ekim yaptıklarını belirterek, 'Karpuz ve kavun hasadının ardından kışlık mahsul olarak karnabahar ve kırmızı lahana ekeceğiz. Bir aksilik olmazsa temmuzun ilk haftasında hasada başlayıp ağustos sonuna kadar devam etmeyi planlıyoruz. Tek temennimiz, yüksek maliyetlere karşı ürünümüzün hak ettiği değeri bulmasıdır.' dedi.

Altın piyasasında en düşük 6 milyon 592 bin 200 lira, en yüksek 6 milyon 730 bin lirayı gören standart altının kilogram fiyatı, günün sonunda yüzde 1 düşüşle 6 milyon 592 bin 200 lira oldu.

Standart altının kilogram fiyatı dün günü 6 milyon 660 bin liradan tamamlamıştı.

KMKTP'de altında toplam işlem hacmi 6 milyar 888 milyon 281 bin 640,56 lira, işlem miktarı ise 1042,76 kilogram oldu.

Tüm metallerde toplam işlem hacmi ise 6 milyar 892 milyon 90 bin 324,93 lira olarak gerçekleşti.

Altın borsasında bugün en fazla işlem yapan kurumlar, Çakmakçı Kıymetli Madenler, Fours Kıymetli Madenler, Şems Kıymetli Madenler, Turan Kıymetli Madenler ile Vakıf Katılım Bankası olarak sıralandı.

Altında bugün gerçekleşen işlemlere ilişkin veriler şöyle:

OPEC 61. Yıllık İstatistik Bülteni'ne göre, küresel ham petrol üretimi 2025'te önceki yıla göre günlük 2 milyon 241 bin varil artışla 74 milyon 853 bin varil seviyesine ulaştı. Bu miktar 2024'te günlük 72 milyon 612 bin varil olmuştu.

Bu dönemde OPEC üyesi ülkelerin ham petrol üretimi 2024'e göre günlük 1 milyon 223 bin varil artışla 27 milyon 472 bin varil oldu. OPEC, 2024'te günlük 26 milyon 249 bin varil ham petrol üretimi gerçekleştirmişti.

Böylece, OPEC'in 2024'te yüzde 36,1 seviyesinde olan küresel ham petrol üretimindeki payı, geçen yıl sınırlı bir artışla yüzde 36,7 oldu.

Geçen yıl OPEC üyesi olmayan ancak OPEC+ grubunda yer alan ülkelerin ham petrol arzı ise günlük 122 bin varil artışla günlük 14 milyon 345 bin varil olarak kayıtlara geçti.

Öte yandan, OPEC+ dışı ülkelerin üretimi ise geçen yıl bir önceki yıla göre günlük 896 bin varil artışla 33 milyon 36 bin varil seviyesine çıktı.

Küresel petrol talebi ise geçen yıl önceki yıla göre günlük 1 milyon 302 bin varil artışla ortalama 105 milyon 150 bin varile ulaştı. Petrol talebi neredeyse tüm bölgelerde artış kaydederken, en yüksek artışlar OECD dışı Asya, Çin, Afrika, Latin Amerika, Hindistan ve Orta Doğu bölgelerinde görüldü.

OPEC üyesi ülkelerde petrol talebi de 2025'te önceki yıla göre günlük 171 bin varil artışla günlük 9 milyon 342 bin varil oldu.

- OPEC'in küresel ham petrol ihracatındaki payı yüzde 44,6 oldu

Bu dönemde, küresel ham petrol ihracatı 2024'e göre günlük 1 milyon 282 bin varil artışla 44 milyon 547 bin varil seviyesine ulaştı. Bu miktar 2024'te günlük 43 milyon 266 bin varil olmuştu.

OPEC üyesi ülkelerin ham petrol ihracatı ise önceki yıla göre günlük 846 bin varil artışla 19 milyon 854 bin varil oldu. OPEC 2024'te günlük 19 milyon 8 bin varil ham petrol ihracatı gerçekleştirmişti.

Böylece, OPEC'in 2024'te yüzde 43,9 seviyesinde olan küresel ham petrol ihracatındaki payı, geçen yıl yüzde 44,6'ya yükseldi.

Rapora göre, OPEC ülkeleri günlük yaklaşık 14 milyon 790 bin varil ile en çok Asya bölgesine ham petrol ihraç etti.

Öte yandan, küresel kanıtlanmış ham petrol rezervleri 2025 sonu itibarıyla önceki yıla göre 7 milyar 313 milyon varil artışla 1 trilyon 572 milyar 459 milyon varil seviyesine yükseldi. OPEC üyesi ülkelerin toplam kanıtlanmış ham petrol rezervleri ise geçen yıl sonu itibarıyla 2 milyar 191 milyon varil artarak 1 trilyon 243 milyar 485 milyon varile ulaştı.

ABD merkezli Axios internet sitesinin haberine göre, Trump yönetimi ve Kongrenin Cumhuriyetçi üyeleri, ülkede giderek yükselen yakıt fiyatlarının neden olacağı siyasi itibar kaybına karşı hazırlık yapıyor.

Axios'a konuşan ve konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklar, Trump'ın ve diğer üst düzey hükümet yetkililerinin dün Beyaz Saray'da petrol ve doğal gaz firmalarının yöneticileriyle görüştüğünü söyledi.

Görüşmede, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın yol açtığı enerji krizinin ele alındığını aktaran kaynaklar, toplantıda Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'ın da bulunduğunu dile getirdi.

ABD'li enerji şirketi Chevron'dan bir sözcü, firmanın üst yöneticisi (CEO) Mike Wirth'ün de toplantıda yer aldığını açıkladı.

Beyaz Saray'dan bir yetkili de konuya ilişkin açıklamasında, Trump'ın enerji sektörüyle 'yurt içi ve uluslararası enerji piyasalarıyla ilgili' sık sık temasa geçtiğini ifade etti.

Petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatında kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlamasından bu yana yaşanan gerilimler, enerji arzına ilişkin endişeleri artırarak özellikle petrol ve doğal gaz fiyatlarını artırdı.

Enerji Piyasaları İşletme AŞ verilerine göre, dün spot doğal gaz piyasasında işlem hacmi 3 milyon 761 bin 106 lira oldu. Bu tutar, önceki gün 2 milyon 27 bin 240 lira olarak açıklanmıştı.

Spot doğal gaz piyasasında dün 1000 metreküp doğal gazın referans fiyatı 17 bin 174 lira olarak belirlenirken, gaz ticaret miktarı 219 bin metreküp oldu.

Piyasa katılımcıları için dengeleme gazı alış fiyatı 18 bin 32 lira 70 kuruş, satış fiyatı ise 16 bin 315 lira 30 kuruş olarak tespit edildi.

Türkiye'ye dün 114 milyon 203 bin 969 metreküp gaz girişi gerçekleşti. Piyasaya arz edilen doğal gaz miktarı ise 114 milyon 451 bin 37 metreküp olarak kayıtlara geçti.

Dünya Altın Konseyinin, yılın ilk çeyreğine ilişkin 'Küresel Altın Trendleri' raporu yayımlandı.

Rapora göre, küresel altın talebi ilk çeyrekte 2025'in aynı dönemine kıyasla yüzde 2 artarak 1230,9 tona ulaştı.

Altın talebi, değişken fiyatlar nedeniyle geleneksel olarak ağırlık bazında takip edilse de bu yılın ilk üç ayındaki harcama tutarı dikkati çeken bir tablo ortaya koydu.

Hacimdeki sınırlı büyümeye karşın altın fiyatlarında yaşanan olağanüstü artış, çeyreklik talep değerinin yüzde 74'lük rekor bir sıçramayla 193 milyar dolara ulaşmasını sağladı. Yükselişin temel itici gücü, altının sergilediği güçlü performans oldu.

Yılın ilk çeyreğinde külçe ve sikke talebi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 42 artarak 474 tona ulaştı ve kayıtlar altındaki en yüksek ikinci çeyrek performansı olarak tarihe geçti. Özellikle Asya piyasaları ve gelişmekte olan ekonomilerden yüksek talep geldi.

Altına dayalı borsa yatırım fonlarında (ETF) alımlar ilk çeyrekte 62 tonla devam etse de mart ayında ABD merkezli fonlardan gelen yüklü çıkışlar nedeniyle bu rakam, 2025'in ilk çeyreğindeki 230 tonluk güçlü seviyenin altında kaldı.

Mücevherat sektöründe ise rekor fiyatlar baskı yaratırken talep hacmi yıllık bazda yüzde 23 daraldı ancak sektörel harcama miktarının yüzde 31 artması, tüketicilerin altın mücevheratına yönelik olumlu algısının sürdüğünü gösterdi.

Merkez bankaları ve teknoloji sektörü

Merkez bankaları, ilk çeyrek içindeki satış eğilimine rağmen net bazda 244 ton altın alımı gerçekleştirerek alımlarını yıllık bazda yüzde 3 artırdı. Teknoloji alanındaki altın kullanımı ise özellikle yapay zeka altyapısına yönelik yatırımların etkisiyle yüzde 1 artarak 82 tona yükseldi.

2026 yılının geri kalanı için jeopolitik riskler belirleyici olacak.

Yüksek enflasyon ve devam eden savaş riskleri nedeniyle yatırım ve merkez bankası talebinin desteklenmeye devam etmesi beklenirken, mücevher talebinin yüksek fiyatlar nedeniyle baskı altında kalacağı tahmin edildi.

Küresel altın arzı ise ilk çeyrekte maden üretimi ve geri dönüşümdeki artışla 1231 tona çıktı.

Altın ons fiyatında 4 bin 873 dolarla çeyreklik ortalama rekor kırıldı

Altının ons fiyatı, 2026'nın ilk çeyreğinde ortalama 4 bin 873 dolar seviyesine ulaşarak tüm zamanların çeyreklik ortalama rekorunu kırdı.

Yılın başında agresif bir yükseliş grafiği çizen değerli metal, ocak ayında 5 bin 595 dolar ile tarihi zirvesini görmesinin ardından gelen kar satışları ve düzeltmelere rağmen, ilk çeyreği yatırımcısına yüzde 6 getiri sağlayarak tamamladı.

Fed ve jeopolitik gerilimler fiyatlamayı değiştirdi

Piyasalardaki iyimser hava, ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığı için piyasa beklentilerinin aksine Jerome Powell'ın yerine daha 'ılımlı' bir isim olan Kevin Warsh'u aday göstermesiyle stratejik bir yön değişikliğine gitti.

Yükseliş ivmesi, jeopolitik risklerin de tırmanmasıyla sert bir kırılma yaşadı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve akabinde Hürmüz Boğazı'nın trafiğe kapatılması, piyasalarda şok etkisi oluşturdu.

Bu gelişmelerin tetiklediği düzeltme hareketiyle altının ons fiyatı, 5 bin 595 dolarlık uç seviyeden 4 bin 710 dolar bandına kadar geri çekildi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nisan ayına ilişkin ekonomik güven endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre, martta 100,7 olan endeks, nisanda yüzde 1,5 gerileyerek 96,4 değerine indi.

Tüketici güven endeksi, nisanda aylık bazda yüzde 0,5 artarak 85,5'e yükseldi.

Aynı dönemde reel kesim güven endeksi, yüzde 1,4 azalışla 98,6 olarak kayıtlara geçti.

Hizmet sektörü güven endeksi, yüzde 3,1 gerilemeyle 109,7 oldu.

Perakende ticaret sektörü güven endeksi, yüzde 1,8 düşüşle 111,6, inşaat sektörü güven endeksi yüzde 3,6 artarak 83,6 değerini aldı.

Ekonomik güven endeksinde yaklaşık son 5 yılın aylık verileri şöyle:

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,0960'tan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.55 itibarıyla yüzde 0,1 azalışla 45,0700'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,3 artışla 52,8860'tan, sterlin/TL de önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 61,0660'tan satılıyor.

Dolar endeksi, yüzde 0,1 artışla 98,7 seviyesinde seyrediyor.

ABD ile İran hattındaki haber akışı varlık fiyatlarını etkilemeyi sürdürürken ABD Merkez Bankasının (Fed) bu akşam alacağı para politikası kararları ve Fed Başkanı Jerome Powell'ın yapacağı sözle yönlendirmeler yatırımcıların odağına yerleşti.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in politika faizini değiştirmeyeceğine kesin gözüyle bakılıyor. 15 Mayıs'ta görev süresi sona erecek olan Powell'ın son toplantısında kullanacağı ton ve yönlendirme piyasalar tarafından yakından izlenecek.

Powell'ın açıklamalarında yüksek petrol fiyatlarının enflasyon görünümüne etkisine yönelik yapacağı olası yönlendirmeler takipte olacak.

Petrol fiyatlarının seyri ve ABD'de yoğunlaşan bilanço sezonunda şirketlerin finansal sonuçları da öne çıkıyor. OpenAI kaynaklı haber akışı sonrası yarı iletken hisselerinde oynaklıklar artarken 'Muhteşem Yedili' şirketlerinden gelecek finansal sonuçların piyasaların yönü açısından belirleyici olabileceği tahmin ediliyor.

Analistler, bugün Almanya'da enflasyon ve Avro Bölgesi'nde Tüketici Güven Endeksi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Bahama bayraklı çoğunluğu ABD vatandaşı 4 bin 600 kişilik kafileyi taşıyan gemi, tur programı kapsamında Kuşadası Ege Port limanına yanaştı.

Gemiden ayrılan turistlerin bir kısmı Efes Antik Kenti ile Meryem Ana Evi'ni ziyaret etti.

Ziyaretçilerin bir kısmı ise ilçe merkezinde alışveriş yaptı.

Dün ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışının yüzde 0,5 altında 6 bin 778 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,9 azalışla 6 bin 716 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 20 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 978 liradan satılıyor.

Altının onsu, önceki kapanışının yüzde 1 altında 4 bin 637 dolardan işlem görüyor. ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinin çıkmaza girmesi yatırımcıların temkinli davranmasına neden oluyor.

Dolar endeksindeki yükseliş, Orta Doğu'daki gerilimin devam etmesi ve önde gelen merkez bankalarının gevşeme süreçlerine yönelik yol haritalarındaki belirsizlikler altın fiyatlarını baskılıyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de New York Fed Tüketici Güven Endeksi, Richmond Fed İmalat Sanayi Endeksi ve Konut Fiyat Endeksi'nin takip edileceğini belirtti.

Alman Ekonomi Enstitüsü (IW Köln), 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin konut endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre, konut satış fiyatlarındaki artışın durgunluk evresine girdiği gözlenirken, kiralardaki yükseliş ivmesi hız kesmedi. Yeni kira sözleşmelerindeki bedeller geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,5 artarken, konut satış fiyatları bir önceki çeyreğe göre yalnızca yüzde 0,1 yükselerek yatay seyretti.

IW Köln uzmanları, satın alma piyasasındaki bu duraklamayı zorlu finansman koşullarına bağladı.

Raporda, İran'daki savaşın küresel sermaye piyasalarında oynaklığı artırdığı ve bu durumun dolaylı olarak konut kredisi (mortgage) faizlerine yansıdığı vurgulandı. Yüksek faiz oranları ve jeopolitik belirsizliklerin satın alma gücünü zayıflattığı, bunun da konut sahipliğine yönelik talebi düşürdüğü kaydedildi.

Uzmanlar, enerji fiyatlarındaki artışın sınırlı kalması ve risklerin piyasalarca önceden fiyatlanması nedeniyle geçmişteki gibi keskin bir fiyat çöküşünün beklenmediğini ifade etti.

- Büyükşehir çevresindeki banliyöler mercek altında

Kiralardaki en sert yükselişin şehir merkezlerinden ziyade, metropollerin çevresindeki yerleşim birimlerinde yaşanması dikkati çekti. Büyükşehirlerin çevre bölgelerindeki kiralar yıllık bazda yüzde 4,2 arttı. Şehir merkezlerindeki yüksek bedelleri karşılayamayan vatandaşların banliyölere yönelmesi buradaki talebi artırdı.

Konut satış piyasasında ise şehirler arasında farklı grafikler izlendi. Kat mülkiyetli daire fiyatları yıllık bazda yüzde 2,5 artarken, müstakil ve ikiz evlerdeki artış yüzde 0,7'de kaldı.

- 'Enerji verimliliği artık kalıcı bir kriter'

Rapora göre, Orta Doğu'da tırmanan gerilim, binaların enerji performansını değerlemede en kritik unsurlardan biri haline getirdi.

IW gayrimenkul ekonomisti Pekka Sagner, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, alıcıların, 2022'den bu yana binaların enerji tüketimine çok daha fazla dikkat ettiğini belirterek, 'Bu eğilim kalıcı hale geliyor. Enerji verimliliği geçici bir kriz konusu değil, artık fiyatların ayrılmaz bir parçasıdır.' ifadelerini kullandı.

Öte yandan, Almanya genelinde inşaat faaliyetlerindeki zayıflık ve yapısal arz eksikliği devam ederken, uzmanlar kiralık konut piyasasında kısa vadede bir rahatlama öngörmüyor.

- 700 bin yeni konuta ihtiyaç var

Kovid-19 salgını ve Ukrayna-Rusya Savaşı'yla başlayan yüksek maliyet dalgası, hem bireysel hem de kurumsal yatırımcıların geri çekilmesine yol açarak konut sektöründe ciddi daralmaya neden olmuştu.

Alman hükümeti, standartları basitleştirerek ve ruhsat süreçlerini hızlandırarak sektörü canlandırmaya çalışsa da Orta Doğu'daki yeni çatışmalar enerji ve ham madde fiyatları üzerinde yeni bir baskı oluşturuyor.

İktidar partileri Hristiyan Birlik (CDU/CSU) ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) altyapının modernizasyonunun yanı sıra sosyal konutlar için rekor miktarda ödenek ayırarak konut yapımını teşvik etmeyi hedefliyor. Nüfusu 84 milyona yaklaşan Almanya'da gayrimenkul piyasasındaki baskının hafiflemesi için yaklaşık 700 bin yeni konuta ihtiyaç duyuluyor.

Gayrimenkul uzmanları, artan inşaat maliyetleri, yükselen faiz oranları, yeni konut üretimindeki düşüş ve mülteci akınının, konut açığını son 20 yılın en yüksek seviyesine çıkardığını belirtiyor.

Kiraların en fazla arttığı başkent Berlin'de nüfusun çoğunluğu kirada oturuyor. Başkentte ortalama kira 2010'dan bu yana yüzde 110'dan fazla artarken, yeni dairelerin metrekaresi en az 25 avrodan kiraya veriliyor.

- Ailelerin aylık gelirlerinin yarısı konut ve ısınma harcamalarına gidiyor

Yüksek enerji fiyatları ve kira artışları nedeniyle, halkın yarısının kirada oturduğu Almanya'da büyükşehirlerde yaşayan ailelerin konut ve ısınma için yaptığı harcamalar aylık gelirlerinin yüzde 50'sini aşıyor.

Ülkede, zengin ve fakir arasında büyüyen uçurumun konut piyasasında daha da kötüleşmesi dikkati çekiyor.

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,51 değer kazanarak 14.409,07 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 37,22 puan ve yüzde 0,26 artışla 14.446,29 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,05, holding endeksi yüzde 0,30 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,68 ile metal ana sanayi, en çok gerileyen yüzde 0,84 ile gıda içecek oldu.

Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın hafta sonu İran'la müzakereleri askıya aldığını açıklamasına rağmen, İran'ın uzlaşmacı bir teklif sunduğuna yönelik haber akışıyla pozitif bir seyir izliyor.

Orta Doğu'daki çatışmalara ilişkin haber akışı piyasaların odağında olmayı sürdürürken, ABD Başkanı Donald Trump hafta sonu İran'la müzakere yapmak üzere İslamabad'a gitmeye hazırlanan ABD ekibinin uçuşunu iptal ettiğini açıkladı. Pakistan'a gitmeye hazırlanan ekipte Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner bulunuyordu.

Son olarak ABD basınında çıkan haberlere göre, İran'ın müzakerelerdeki çıkmazı açmak için Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı ve savaşı sona erdirmeyi, nükleer müzakereleri ise daha sonraki bir aşamaya ertelemeyi önerdiği bildirildi.

Söz konusu gelişmelerin ardından müzakere sürecine yönelik iyimserliklerle küresel risk iştahında toparlanmalar öne çıkarken, hafta sonu sürece ilişkin artan endişeler bir nebze de olsun yatıştı.

Bu hafta Orta Doğu'daki gerilimlerin gölgesinde gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararına çevrildi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın ise destek konumunda olduğunu söyledi.

Cuma günü yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 44,9980'den tamamladı. Dolar/TL, saat 09.35 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 45,0300'dan işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 yükselişle 52,8130'dan, sterlin/TL ise önceki kapanışın hemen altında 60,9670'den satılıyor.

Dolar endeksi, yatay seyirle 98,5 seviyesinde seyrediyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın hafta sonu İran'la müzakereleri askıya aldığını açıklamasına rağmen, İran'ın uzlaşmacı bir teklif sunduğuna yönelik haber akışı dolar endeksindeki yükselişi engelliyor.

Bu hafta Orta Doğu'daki gerilimlerin gölgesinde gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararına çevrilirken, Bankanın politika faizini sabit bırakacağına kesin gözüyle bakılmasına karşın Fed Başkanı Jerome Powell'ın sözle yönlendirmelerinin varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirtti.

Şimşek, NSosyal hesabından, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) nisan ayı 'Sektörel Enflasyon Beklentileri' verilerini değerlendirdi.

Enflasyondaki gelişmelere işaret eden Şimşek, şunları kaydetti:

'Enflasyon beklentilerindeki bozulmada savaşla birlikte artan enerji maliyetleri etkili oldu. Yaşanan petrol fiyat şokuyla küresel ölçekte enflasyonist baskılar artarken, beklentilerde bozulma gözleniyor. Artan enerji fiyatlarının ülkemizde de enflasyon görünümünü olumsuz etkilemesi bekleniyor. Sürdürülebilir büyüme ve kalıcı refah artışı için ön koşul olan fiyat istikrarını sağlamaya yönelik politikalarımızı uygulamaya devam edeceğiz.'

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 17 Nisan itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri 2 milyar 246 milyon dolar azalışla 61 milyar 821 milyon dolara geriledi. Brüt döviz rezervleri, 10 Nisan'da 64 milyar 67 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri de 5 milyar 800 milyon dolar artışla 106 milyar 847 milyon dolardan 112 milyar 647 milyon dolara yükseldi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 17 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 3 milyar 552 milyon dolar artışla 170 milyar 915 milyon dolardan 174 milyar 467 milyon dolara çıktı.

TCMB rezervleri Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Nisan 2026'ya ilişkin 'Sektörel Enflasyon Beklentileri' verilerini yayımladı.

Buna göre, nisanda 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri geçen aya göre, piyasa katılımcıları için 1,22 puan artarak yüzde 23,39 seviyesine, reel sektör için 0,8 puan artarak yüzde 33,70 seviyesine, hane halkı için 1,67 puan artarak yüzde 51,56 seviyesine çıktı.

Gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hane halkı oranı geçen aya göre 0,57 puan azalarak yüzde 14,57 seviyesinde gerçekleşti.

Serbest piyasada 45,0240 liradan alınan dolar 45,0260 liradan satılıyor. 52,6360 liradan alınan avronun satış fiyatı ise 52,6380 lira oldu.

Dün, yurt içi piyasalar 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı tatili nedeniyle kapalıydı. Çarşamba doların satış fiyatı 44,9250, avronun satış fiyatı ise 52,7170 lira olmuştu.

Bakan Uraloğlu, İSO Meclis Toplantısı'nın ardından çıkışta gazetecilerin sorularını cevapladı.

Uraloğlu, ABD-İsrail ve İran Savaşı'nda ateşkesin süresinin uzatıldığını belirterek, 'İlk anda bizim İran'da kalan bir uçağımız vardı. Dün itibarıyla onu getirdik. Pegasus'un uçağıydı. Türk Hava Yolları'nın uçağını da inşallah bugün belki yarın getireceğiz. Tabii halen hava sahası kapalı olan ülkeler var. Bu ülkelere biz şu anda bir uçuş planlamıyoruz. Nereler var, Suriye'nin güneyi, İsrail zaten bizim bir uçuşumuz yoktu, İran, Irak, Kuveyt, buralara hava sahaları kapalı olduğu için uçuş planlamıyorduk. Biz esasında gerekli tespitleri yaparak inisiyatifi birazcık da hava yolu operatörlerimize bırakıyoruz. Şu an itibarıyla ana taşıyıcılarımız olan Türk Hava Yolları ve Pegasus mayıs ayı sonuna kadar bu uçuşları iptal etmiş durumdalar ama şu ateşkes sürecinin netleşmesi durumunda bunun hemen gözden geçirilmesi söz konusu olacak.' diye konuştu.

İran'ın Türkiye'ye uçma talebinin olduğunu dile getiren Uraloğlu, 'Biz bunu değerlendiriyoruz. Belki ilk etapta böyle bir imkan olabilir. Sonrasında da gelişmelere göre biz karar vereceğiz. Yani içinde 200-300 kişi olan uçağın risk almıyor olması lazım. Birinci derecedeki hassasiyetimiz bu.' ifadelerini kullandı.

'Jet yakıtlarında durum nedir? Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, 'Avrupa'nın 6-7 haftalık jet yakıtı kaldı' dedi. Bizde durum nedir?' sorusuna da Uraloğlu, 'Dünyayı da takip ediyoruz. Petrol yüzde 50-60 artmışken jet yakıtı 2 katından fazla artmış durumda. Türkiye, jet yakıtı ithalatçısı bir ülke değil. Tersine ihracatçısı bir ülke ve şu anda Türkiye'de net olarak bir jet yakıtı problemi yoktur.' şeklinde yanıt verdi.

Uraloğlu, 'Otoyol ve köprü ücretlerine ek zam gündemde mi?' sorusu üzerine, 'Şu an için gündemimizde değil, Takip edeceğiz. Biraz daha stabil haline gelmesini bekliyoruz doğrusu.' dedi.

Şimşek, Kanal 7 Medya Grubu tarafından düzenlenen 'Yükselen Türkiye Zirveleri'nde yaptığı konuşmada, yapay zeka, robot ve otonom sistemlerin büyük bir fırsat olduğunu kaydederek, bunun maalesef eşit dağılmayacağını, bu teknolojileri kontrol edenlerin, bu teknolojileri üretenlerin avantajlı durumda olduğunu söyledi.

Yapay zekanın en büyük ayağının verimliliği artıracak bir teknolojik hizmet sunacak olması olduğunu aktaran Şimşek, istihdam piyasaları üzerinde büyük etkisi olacağını dile getirdi.

Şimşek, geçmişte nitelikli görülen ve hiç etkilenmeyecek denilen alanların şu anda çok hızlı şekilde yapay zeka ile arka plana itilmekle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

'Artan gelir ve servet eşitsizliği riski, ülke içinde, ülkeler arasında ciddi bir risk. Bölgeler arası dengesizlikler ciddi risk. Yapay zeka verimliliği artırarak refahı artırabilir ama onun dışındaki etkilerin yönetilmesi gerekir. Şimdi tabii otonom, yani robotlar, otonom sistemler dedik, oturup şikayet edeceğimize, sanayicimiz için söylüyorum, daha çok erken aşamadayız. Küresel robot piyasası, 100 milyar dolar civarı bir piyasa. Az bir piyasa değil ama küresel ekonomi için ufak bir piyasa. Bu piyasa, 2050'ye kadar 100 milyar dolardan 25 trilyon dolarlık bir pazara dönüşecek. Şimdi bizim üniversitelerimizin, sanayicilerimizin oturup bu trendleri ıskalamaması lazım. Bunlara odaklanması lazım. Çünkü katma değer burada, kar marjları burada, en azından orta vadede. Dolayısıyla fırsat pencereleri Türkiye için büyük. Yapay zekanın hukuk, sosyal bilimler, yönetim gibi alanları çok daha dramatik bir şekilde etkilemesi bekleniyor ama el yordamıyla yapılan işlere etkisi daha düşük görülüyor.'

'Kalıcı, sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü düşük enflasyondur'

Bakan Şimşek, dünyanın borcunun dünya milli gelirine oranının yüzde 300'ün üzerine çıktığı bilgisini paylaşarak, gelişmekte olan ülkelerde bu oranın yüzde 235, Türkiye'de ise bu oranın yüzde 92 olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin burada avantajı olduğuna işaret eden Şimşek, 'Bizde borçluluk çok yüksek değil. Ne hane halkının ne devletin ne şirketlerin ne de finans sektörünün. Şimdi bu bize ne anlatıyor? Türkiye'nin yine bu küresel meydan okumalardan bir tanesi olan borçluluk noktasında avantajlı olduğunu gösteriyor. Hane halkı ve reel sektörün borcu düşük olduğu için biz eğer enflasyonu tek haneye düşürürsek, büyüme katlanır. Bu enflasyonla mücadele çok oluyor, artık bir yerde duralım yaklaşımları var. Bu çok miyopik bir yaklaşımdır. Çünkü kalıcı, sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü, tabii ki düşük enflasyondur.' diye konuştu.

Şimşek, dünyada diğer bir meydan okumanın dünyada hızla yaşlanan nüfus olduğuna işaret ederek, Türkiye'de de nüfusun hızlı şekilde yaşlanacağını söyledi.

Nüfusun hızlı yaşlanmasının getirdiği dramatik etkiler olduğuna değinen Şimşek, 'Biz fırsat penceresine bakacağız. Sağlık turizmi, yaşlı bakım hizmetleri şu an 4,2 trilyon dolarlık bir pazar. Orta vadede 8,5 trilyon dolara çıkıyor. Dolayısıyla her yerde fırsat var. Meydan okumalar var ama fırsatlar da var. Önemli olan şikayeti bırakıp bu fırsatlara odaklanmak. Biz turizmde çok iyi bir ülkeyiz, sağlıkta çok iyi bir noktadayız. İkisini birleştirelim, buyurun size muazzam fırsat. Şimdi küresel ısınma bir realite dedik. Bunu ben söylemiyorum, istatistikler söylüyor. Birçok ülkede, Türkiye dahil, su stres seviyesi yüksek. Bütün bunlar bizim tabii ki değişim, dönüşüm yapmamızı gerektiriyor. Hükümetlerimiz döneminde sulama yatırımlarına çok ciddi kaynak ayırmışız. 108 milyar dolarlık yatırım yapılmış sadece sulamaya. Biz burada da seyirci değiliz. Tabii ki birçok anlamda tedbir lazım. Yeşil teknolojiler, yenilenebilir enerjide Türkiye büyük bir potansiyele sahip. Bunu ben söylemiyorum, uluslararası akademisyenler söylüyor. Küresel temiz enerji yatırımları da yine ikiye katlanacak. Daha fazla artacak. Yani 2 trilyon dolar civarından 4,5 trilyon civarına çıkacak.' ifadelerini kullandı.

'Bu program olmasaydı enflasyon nereye giderdi sorusunu sormak için biraz kafa yormak gerekiyor'

Şimşek, küresel ekonominin kısa vadede savaşın beraberinde getirdiği önemli bir arz şokuyla karşı karşıya olduğunu belirterek bunu iyi yönettiklerini bildirdi.

Orta-uzun vadede dünyanın karşı karşıya olduğu büyük meydan okumalar olduğuna işaret eden Şimşek, 'Bu meydan okumalara karşı biz ülkemizi doğru ve güçlü bir şekilde konumlandırıyoruz ve fırsat penceresinden olaylara bakıyoruz. Bizim uygulamakta olduğumuz ekonomi programının 3 evresi var. Birinci evre risklerin kontrolüydü, yönetimiydi. 2023'te tarihimizin en büyük felaketi, deprem felaketi yaşanmış, 13 ilimizde milyonlarca vatandaşımız büyük bir depremden etkilenmişti. Bugün hiç yokmuş gibi söylemler var. Şimdi bu depremin yaralarını sararken büyük bütçe açıkları verip de bu bütçe açıklarını parasallaştırırsanız, yani para basarak finanse ederseniz, hiperenflasyona girersiniz. Bunu yapmamanız lazım. EYT hayata geçirildi. 3 milyon civarında vatandaşımız, yani 37-38 yaştan 40'lı yaşlara kadar erken emekli oldu, daha olacak, EYT kanunu bu.' şeklinde konuştu.

Şimşek, Türkiye'de, 2023'te 120 milyar dolar seviyesinde ciddi bir dış ticaret açığı bulunduğunu kaydederek, finansmana, dış finansmana erişimde sıkıntıların olduğunu anımsattı.

Bu risklerin yönetiminin önemli olduğunu vurgulayan Şimşek, 'Ülkenin bir ödemeler dengesi stresine girmemesi, enflasyonun 3 haneye gitmemesi için çok ciddi bir çaba gösterilmesi gerekiyordu. Çok kolay söylemler var, 'enflasyon şuradaydı da şimdi buraya gelmiş', tamam da bu program olmasaydı enflasyon nereye giderdi sorusunu tabii sormak için biraz kafa yormak gerekiyor. Kolaycı yollar her zaman tercih ediliyor. Şimdi dolayısıyla ilk yılı biz böyle geçirdik, o geride kaldı.' dedi.

'Bütçe açığı yüzde 5,1'den yüzde 3'ün altına düştü, yüzde 3'ün altı zaten ideal'

Bakan Şimşek, programda ikinci evrede hedefin ekonomideki dengesizlikleri azaltmak olduğunu hatırlattı.

Şimşek, 'Enflasyonu azaltmaya başlamak, bütçe açığını azaltmak, cari açığı azaltmak, KKM'den çıkış. KKM çok önemli bir koşullu yükümlülüktü. İkinci evreyi de geriye bıraktık ve ana hedeflerin tamamında ilerleme sağladık, sonuç aldık. Şimdi üçüncü evre var. Üçüncü evre ise biraz önü açık bir evre. Normalde 2027 sonu diye bekliyorduk bu evrenin tamamlanması için. Fakat gerek geçen sene yaşanan şoklar, gerek bu sene çok daha devasa bir dış şokla karşı karşıyayız. Bu şoklar tabii üçüncü evreyi etkiliyor. Bu bir bahane de değil, bu bir gerçeklik. Bütün dünya şu anda bu şokun etkileriyle mücadele edecek, bunları yönetecek.' değerlendirmesinde bulundu.

Hedeflerinin bugüne kadarki kazanımları pekiştirmek olduğunu dile getiren Şimşek, bunun da reformla pekiştirilebileceğini söyledi.

Şimşek, 'Politikayla bir yere varırsınız. Para politikası, maliye politikası gibi ama bunu kalıcı hale getirmenin tek yolu var, o da reformdur, dönüşümdür. Bu reel sektörde de dönüşüm gerekiyor, kamuda da dönüşüm gerekiyor. Genel anlamda bir reform çabası gerekir. İkincisi, tabii burada tek haneli enflasyon, cari açığın kalıcı olarak sorun olmaktan çıktığı, bütçe açıklarının kalıcı olarak yüzde 3'ün altına düştüğü ve verimlilik ve rekabet gücünün kalıcı bir şekilde arttırıldığı bir dönem. Şimdi bu döneme ilişkin vizyonumuzda zerre değişiklik yok ama tabii ki bu dönemin ne kadar süreceği meselesi, tabii ki dış gelişmelerin bir fonksiyonudur. Burada da bizim söylediğimize aykırı bir şey yok.' şeklinde konuştu.

Enflasyonun yüzde 85 ile Ekim 2022'de zirveyi bulduğunu, yılı 64 ile kapattığını ve ondan sonra 2023'te enflasyonu 65'te tuttuklarını anlatan Şimşek, 'Dezenflasyon 2024'te başlamış, yüzde 44. Geçen sene yüzde 31, şu anda da yüzde 31 civarı. Geçici olarak 1-2 ay bu son gelişmeler etkiler ama enflasyonun aşağı yönlü trendinde bir değişiklik olmayacak, enflasyonu düşürmek ve o trendi devam ettirmek Türkiye için önemli bir kazanım. Gelir dağılımının kötüleştiği dönemler var son 20-25 yılda. İyileştiği dönemler var. Dezenflasyonla birlikte gelir dağılımında iyileşme başlamıştır ama tabii ki daha gideceğimiz mesafe var.' dedi.

Şimşek, muhtemelen bu yılın ortası itibariyle deprem bölgesinde yeniden inşa ve ihya sürecinin büyük oranda tamamlanmış olacağını bildirdi.

Geçen sene sonu itibariyle 90 milyar dolar para harcandığını aktaran Şimşek, 'Bunu piyasalara hissettirtmeden, önemli bir şok yaşatmadan, bu imkanları biz ilgili Bakanlığa aktardık, ilgili birimlere aktardık ve bu 455 bin konut teslim edildi. Şimdi devam eden 166 bin var. Bu sene içerisinde onlar da tamamlanmış olacak. Dünyada bu kadar büyük bir yükün altından bu kadar rahat bir şekilde çıkışı başaran kaç tane ülke vardır bilmiyorum. Ama bu önemli bir kazanım. Çabuk unutuyoruz. Bu deprem yaralarının sarılmasına rağmen, 90 milyar dolar para harcamamıza rağmen, EYT'nin sisteme etkisine rağmen, bakın bütçe açığı yüzde 5,1'den yüzde 3'ün altına düştü. Yüzde 3'ün altı zaten idealdir.' şeklinde konuştu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, güneş enerjisi kurulu gücünün toplam kurulu güç içindeki payı 26 bin 478 megavatla yüzde 21,2'ye ulaştı.

Türkiye'nin elektrik kurulu gücü, bu yılın mart ayında da yükselişini sürdürdü. Ülkenin elektrik kurulu gücü, mart sonu itibarıyla 125 bin 78 megavata yükseldi.

Toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 62,4'üne karşılık gelen 78 bin 281 megavatlık kısmını yenilenebilir enerji oluşturdu.

Mart sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünde rüzgarın payı 15 bin 39 megavata ulaştı, rüzgar enerjisinin toplam üretimdeki payı da yüzde 12 olarak kayıtlara geçti.

Güneş ve rüzgar kurulu gücünün toplamı ise martta yüzde 33,2'lik payla 41 bin 517 megavata yükseldi. Böylece, toplam kurulu gücün 3'te 1'i rüzgar ve güneşten oluştu.

'Yıl sonunda toplam kurulu güçte en büyük pay güneşin olacak'

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, verilere ilişkin değerlendirmesinde, elektrik kurulu gücünün her geçen gün artmaya devam ettiğini, yenilenebilir enerjinin kurulu güç içindeki payının da yükselişini sürdürdüğünü belirtti.

Mart sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünde 26 bin 478 megavatla güneşin payının yüzde 21,2'ye ulaştığına işaret eden Bayraktar, '2025 yılında yaklaşık 6 bin megavat güneş, 2 bin megavat rüzgar kurulu gücünü devreye alarak bu alanda bir rekor kırdık. Güneş ve rüzgar yatırımları, büyük bir hızla devam ediyor. Bu yıl sonunda toplam kurulu güçte en büyük pay güneşin olacak.' ifadesini kullandı.

Açıklamaya göre mart sonu itibarıyla elektrik kurulu gücünün kaynaklara göre dağılımı şöyle: