Osmanlı saray mutfağının lezzetleri arasında yer alan badem ezmesi, Kavala kurabiyesi, deva-i misk, lokum çeşitleri ve kallavi kurabiye, geleneksel yöntemlerle üretilerek bayram sofraları için hazırlanıyor.

Kentte faaliyet gösteren şekerlemeciler, hem Edirnelilerden hem de kente gelen ziyaretçilerden artan talebi karşılamak amacıyla üretimlerini artırdı.

Şekerleme firması sahibi Kemal Kılıç, AA muhabirine ramazan ayıyla birlikte Osmanlı saray tatlılarına ilginin arttığını söyledi.

Üretime yaklaşık 40 kişilik ekiple 24 saat esasına göre devam ettiklerini belirten Kılıç, Türkiye'nin farklı illerine sipariş gönderdiklerini ifade etti.

Bayramda gezme fikri olanların rotaların tarih, kültür başkenti Edirne'ye çevrilmesinin çok güzel olacağını belirten Kılıç, 'Osmanlı saray mutfağının olmazsa olmazı badem ezmesi, bademli Kavala kurabiyesi, deva-i misk ve lokum çeşitleriyle üretimlerimiz sürüyor. Selimiye Camisi'ni ziyaret edecek misafirlerimizi bekliyoruz. Edirne'ye gelenler önce tava ciğerini tatsın, ardından bu kadim lezzetlerle buluşsun.' dedi.

'Siparişlere yetişmeye çalışıyoruz'

Şekerleme ustası Muhammet Çetinkaya ise bayram yoğunluğunun üretim temposunu zirveye taşıdığını bildirdi.

Siparişlere yetişmek için gece gündüz çalıştıklarını belirten Çetinkaya, '24 saat üretim yapıyoruz. Talep çok yüksek, biz de en iyi şekilde karşılamaya gayret ediyoruz.' diye konuştu.

Şekerleme firması satış müdürü Semih İğdi de ramazan boyunca Edirne'nin özellikle Yunanistan ve Bulgaristan başta olmak üzere çevre ülkelerden yoğun ziyaretçi ağırladığını söyledi.

Kente gelen misafirlerin sadece tava ciğer değil, Osmanlı mutfağının nadide tatlılarına da büyük ilgi gösterdiğini belirten İğdi, 'Badem ezmesi, lokum çeşitleri, kurabiyeler ve deva-i misk helvası en çok tercih edilen ürünler arasında yer alıyor. Bayram denince akla baklava gelse de son yıllarda Osmanlı saray tatlılarına yönelim arttı. Özellikle misafirlerimiz baklava yerine bu özgün lezzetleri tercih ediyor. Biz de bayrama yetişebilmek için yoğun şekilde çalışıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin 'İstatistiklerle Yaşlılar' çalışmasının sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, yaşlı nüfus içinde okuma-yazma bilenlerin oranı, 2024'te yüzde 88,4, okuma-yazma bilmeyenlerin oranı ise yüzde 11,6 oldu.

Eğitim durumuna göre yaşlı nüfus incelendiğinde, 2024 yılında yüzde 46,7'sinin ilkokul, yüzde 10,4'ünün ortaokul veya dengi okul/ilköğretim, yüzde 10,4'ünün lise veya dengi okul, yüzde 9'unun ise yükseköğretim mezunu olduğu tespit edildi.

Okuma-yazma bilen yaşlı erkeklerin oranı yüzde 97 iken, yaşlı kadınların oranı yüzde 81,5 oldu. Bitirilen tüm eğitim düzeylerinde, yaşlı erkek nüfus oranının, yaşlı kadın nüfus oranından daha yüksek olduğu kayıtlara geçti.

Hayat Tabloları 2022-2024 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl ve kadınlar için 80,7 yıl oldu. Genel olarak kadınların erkeklerden daha uzun süre yaşadığı ve doğuşta beklenen yaşam süresi farkının 5,2 yıl olduğu belirlendi.

Türkiye'de 65 yaşına ulaşan bir kişinin beklenen yaşam süresi, ortalama 18 yıl olarak kayıtlara geçti. Erkekler için bu sürenin 16,3 yıl, kadınlar için 19,6 yıl olduğu gözlendi. Diğer bir ifade ile 65 yaşına ulaşan kadınların, erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha fazla yaşayacağı tahmin edildi. Beklenen yaşam süresi 75 yaşında 11 yıl iken, 85 yaşında 5,8 yıl oldu.

Yaşlı nüfusta medeni durum

Yaşlı erkek nüfusun 2025'te yüzde 1,5'inin hiç evlenmemiş, yüzde 83,8'inin resmi nikahla evli, yüzde 4,2'sinin boşanmış, yüzde 10,6'sının eşi ölmüş olduğu görülürken, yaşlı kadın nüfusun yüzde 2,9'unun hiç evlenmemiş, yüzde 47,5'inin resmi nikahla evli, yüzde 4,7'sinin boşanmış, yüzde 44,9'unun ise eşi ölmüş olduğu belirlendi.

Yoksulluk ve yaşam koşulları istatistiklerine göre, 2025'te toplam nüfusun yüzde 27,9'unun yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında iken, yaşlı nüfus için bu oranın yüzde 22,8 olduğu görüldü. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan yaşlı nüfus cinsiyete göre incelendiğinde ise bu oranın yaşlı erkeklerde yüzde 21,8, yaşlı kadınlarda ise yüzde 23,6 olduğu hesaplandı.

Yaşlı nüfusun iş gücüne katılma oranı, 2020'de 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus için yüzde 49,3 iken, 2024'te yüzde 54,2 olarak kayıtlara geçti. Bu oran, yaşlı nüfus için 2020'de yüzde 10 iken, 2024'te yüzde 13,1 oldu. İş gücüne katılma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran yaşlı erkek nüfusta 2024'te yüzde 21,4 iken, yaşlı kadın nüfusta yüzde 6,5 olduğu görüldü. Yaşlı nüfustaki işsizlik oranı 2020'de yüzde 2,7 iken, 2024'te yüzde 2,9 olduğu tespit edildi.

İş gücü istatistiklerine göre, istihdam edilen yaşlı nüfusun sektörel dağılımı incelendiğinde, 2024'te yaşlı nüfusun yüzde 56,9'unun tarım, yüzde 32'sinin hizmetler, yüzde 7,7'sinin sanayi, yüzde 3,4'ünün ise inşaat sektöründe yer aldığı belirlendi.

Yaşlılar 2024'te en fazla dolaşım sistemi hastalıklarından hayatını kaybetti

Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre, 2024'te ölen yaşlıların yüzde 39,9'u dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetti. Bu hastalığı, ikinci sırada yüzde 17,2 ile solunum sistemi hastalıkları, üçüncü sırada yüzde 14,1 ile iyi huylu ve kötü huylu tümörler takip etti.

Ölüm nedenleri cinsiyete göre incelendiğinde, cinsiyetler arası en büyük farkın iyi huylu ve kötü huylu tümörlerde olduğu görüldü. İyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle hayatını kaybeden yaşlı erkeklerin oranı yüzde 18,1 iken, yaşlı kadınların oranı yüzde 10,1 oldu.

Alzheimer hastalığından hayatını kaybeden yaşlıların sayısı, 2020'de 13 bin 714 iken, 2024 yılında 10 bin 742 olduğu görüldü. Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı, 2020'de yüzde 3,7 iken, bu oran 2024'te yüzde 3 olarak kayıtlara geçti.

Alzheimer hastalığından ölen yaşlıların oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2024'te bu hastalıktan dolayı ölen yaşlı erkeklerin oranı yüzde 2,2 iken, yaşlı kadınların oranı yüzde 3,8 oldu.

Yaşlı erkekler yaşlı kadınlardan daha çok internet kullanıyor

Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre, internet kullanan 65-74 yaş grubundaki bireylerin oranı, 2020'de yüzde 27,1 iken, bu oran geçen yıl yüzde 53,2'ye yükseldi.

İnternet kullanan yaşlı bireyler cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerin kadınlardan daha fazla İnternet kullandığı tespit edildi. İnternet kullanan yaşlı erkeklerin oranı 2025'te yüzde 61,3 iken, yaşlı kadınların oranı yüzde 46,1 olarak kayıtlara geçti.

Bakan Ersoy, Osmanlı hat sanatının en önemli isimlerinden biri olan Şevki Efendi’nin, Mushaf-ı Şerif geleneğinde çığır açtığını belirterek, bu eserin asırlar boyunca Kur’an yazımına ölçü ve rehber olduğunu ifade etti. Ersoy, “Bu mushaf, inancımızla sanatımızın nasıl yüksek bir medeniyet tasavvurunda birleştiğinin en somut örneklerinden biridir” dedi.

Türkiye’nin kültürel mirasını koruma ve gelecek nesillere aktarma noktasında kararlı adımlar attıklarını söyleyen Ersoy, vakıf eserleri, yazma eserler ve hat sanatına yönelik restorasyon ve dijitalleştirme çalışmalarının artarak sürdüğünü kaydetti.

Programda konuşan Ersoy, Şevki Efendi Mushafı’nın tanıtımının, yerli ve milli kültür politikalarının önemli bir parçası olduğunu belirterek, bu tür eserlerin yalnızca sergilenmekle kalmayıp akademik ve sanatsal açıdan da değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığını dile getirdi.

Tanıtım programı, Mushaf’ın sanat ve tarih açısından taşıdığı değerin anlatıldığı sunumlar ve özel sergi gezisiyle sona erdi.