Güneydoğu Anadolu’nun en dikkat çekici zenginliklerine sahip illerden birisi de Adıyaman’dır. Köklü tarihi, doğal güzellikleri ve kültürel mirası ile bu şehir her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlar.
Binlerce yıllık medeniyetin izlerini taşıyan şehir ziyaret edilmesi gereken önemli noktalardan birisidir. Nemrut Dağı’ndan tarihi kalelerine Fırat’ın eşsiz kıyısından doğal güzelliklerine kadar şehirde keşfedilmeyi bekleyen zenginlikler bulunuyor. Bu yazımızda kısaca Adıyaman’da görmeniz gereken yerlerden bahsedeceğiz. Tabi ki şehrin tüm gezi rotalarına yazımızda maalesef ki yer veremiyoruz. Haydi, Adıyaman’a gittiğinizde gezmeniz gereken öne çıkan noktaları birlikte inceleyelim.
Adıyaman’da Gezilecek Tarihi Yerler
Adıyaman’ın her bir köşesinde farklı bir tarih yatar. Tarihe meraklı olan ziyaretçiler için Adıyaman adeta bir açık hava müzesidir. Köprüler, kaleler ve antik kentler şehirde seni bekliyor. Adıyaman seyahatinizde mutlaka keşfetmeniz gereken başlıca tarihi mekânlar şunlardır:
· Nemrut Dağı Milli Parkı: Adıyaman denilince hiç şüphesiz akla ilk gelen yerlerden birisidir. UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alan bu yer Kommagene Krallığı’ndan kalan devasa heykellere ev sahipliği yapar. Nemrut Dağı özellikle gün doğumu veya gün batımı sırasında oluşan mistik havasıyla ziyaretçileri büyüler. Hem fotoğraf tutkunları hem de tarih severler Adıyaman ziyaretlerinde buraya mutlaka uğramalıdır.
· Arsemia Antik Kenti: Nemrut Dağı eteklerinde yer alan bu antik kent şehrin öne çıkan tarihi yerlerindendir. Tarihi kalıntıları ve görkemli heykelleriyle öne çıkan Arsemia Antik Kenti Adıyaman’da keşfedilmesi gereken önemli noktalardan biridir. Dağın içerisine oyulmuş upuzun tünelleri ile bölge oldukça ilgi çekicidir.
· Cendere Köprüsü: Tarihi köprünün kökleri Roma dönemine dayanır ve Adıyaman’ın en dikkat çeken yapılarından biri olarak öne çıkar. Cendere Köprüsü’nün mimari özellikleri Kommagene Krallığı’na aittir. Dağların arasında konumlanan bu köprü hem tarihi dokusuyla hem de doğal manzarasıyla Adıyaman gezilerinin unutulmaz durakları arasında yer alır.
· Karakuş Tümülüsü: Kraliçeler için inşa edilen Karakuş Tümülüsü Kommagene Krallığı’nın tarihî miraslarından biridir. Hem tarihi anlamıyla hem de arkeolojik önemiyle Adıyaman’da mutlaka görülmesi gereken yerlerdendir.
· Perre Antik Kenti: Roma Dönemi’nden kalan bu antik kent kaya mezarları, mozaikleri ve eski su yollarıyla etkileyici bir manzara sunar. Bölgenin tarihsel değerine de ışık tutan Perre Antik Kenti Adıyaman gezilecek yerler listesinde mutlaka olmalıdır.
· Kahta Kalesi: Orta Çağ’a kadar uzanan tarihiyle kale şehrin önemli tarihi noktalarındandır. Kahta Kalesi, içerisinde bulunan sarnıçlar, gözetleme kuleleri ve eski dönemlere ait kalıntılarıyla tarih severlere etkileyici bir keşif sunacaktır.
· Adıyaman Müzesi: Adıyaman’ın binlerce yıllık hazinelerini görmek isteyenler için müze doğru ziyaret noktalarından birisidir. Antik dönemlerden Osmanlı dönemlerine kadar uzanan zengin bir koleksiyona sahip olan Adıyaman Müzesi tarih ve kültür meraklılarına unutulmaz bir deneyim yaşatır.
Adıyaman’ın Doğal Güzellikleri
Adıyaman sadece tarihiyle öne çıkan bir şehir değildir. Şehir göz alıcı güzellikleriyle de keşfedilmeyi fazlasıyla hak eder. Doğa severler için görülmesi gereken birçok rota vardır. Şehirden uzaklaşarak huzur bulmak isteyenler için Adıyaman’da görülmesi gereken doğal güzelliklerden bazıları şunlardır:
· Karadağ Ormanı: Adıyaman’ın oksijen depolarından olan orman şehirde görülmesi gereken doğal güzelliklerdendir. Şehrin saklı cennetlerinden olan Karadağ Ormanı zengin bitki örtüsü ve biyoçeşitliliğe sahiptir. Ormanda sessiz yürüyüşler yapabildiğiniz gibi belirlenen alanlarda kampta yapabilirsiniz.
· Gölbaşı Gölü: Şehrin koşuşturmacasından uzaklaşmak isteyen ziyaretçiler için Gölbaşı Gölü ideal ziyaret noktalarındandır. Gölün huzurlu manzarasıyla doğayla iç içe vakit geçirebilirsiniz. Çeşitli kuş türlerinin yaşam alanı olan bu bölgede birbirinden güzel kareler yakalayabilirsiniz.
· Gölbaşı Gölleri Tabiat Parkı: Adıyaman’da doğayla baş başa kalabileceğiniz yerlerden birisi de Gölbaşı Gölleri Tabiat Parkı’dır. Yemyeşil doğası, irili ufaklı gölleri, sazlıklarındaki yüzlerce kuş türü ile burada huzurlu bir şekilde vakit geçirebilirsiniz.
· Değirmen Çayı: Adıyaman’ın doğa harikalarından birisidir. Sarp kayalıklara sahip olan Değirmen Çayı’nı ziyaret ederek kendinizi dingin suyun huzuruna bırakabilirsiniz.
· Gümüşkaya Mağaraları: Gümüşkaya Mağaraları mezarları ve taş oyma ile yapılmış odalarıyla oldukça dikkat çekici bir yerdir. Fırat manzarasına karşı yapılan mağara gezisi hem fotoğraf hem de tarih tutkunlarına benzersiz bir ortam sunar.
· Zey Mağaraları: Roma Dönemi’ne ait olan Zey Mağaraları oyma yapıları ve kaya mezarları ile dikkat çeken bir yerdir. Hem tarihi hem de doğal yönleriyle bu mağara ziyaretçilere unutulmaz bir keşif deneyimi yaşatır.
Adıyaman’ın Görülmesi Gereken Dini ve Kutsal Yerleri
· Besni Ulu Cami: Tarihi Dulkadiroğlu Beyliği dönemine dayanan bu cami şehrin öne çıkan tarihi yapılarından biridir. Mimarisi ve etkileyici bir minareye sahip olan caminin az bir sağlam bölümü günümüze ulaşmıştır.
· Yenipınar Cami: Adıyaman’da görülmesi gereken tarihi camilerden birisidir. 1720 yılında yapılmış olan cami tarihiyle olduğu kadar bitki motifleri kullanılarak yapılan iç süslemeleriyle de dikkat çeker.
· Eskisaray Cami: Köklü bir geçmişe sahip olan bu cami Adıyaman’ın görülmeye değer dini yerlerindendir.
· Saffan Bin Muattal Türbesi: Adıyaman’ın önemli kutsal mekanlarından birisidir. Türbe Hz. Muhammed döneminde yaşamış önemli evliyalardan birisi olan ve Hz. Muhammed ile savaşlara katılan Saffan Bin Muattal adına inşa ettirilmiştir.
· Adıyaman Ulu Cami: Dulkadiroğulları Beyliği döneminden kalan cami şehrin simgesel yapılarından birisidir. Etkileyici mimarisi, detaylı taş işçiliği, dini motiflerle süslenmiş iç bölümleri ve anıtsal kapısı sayesinde Adıyaman Ulu Cami şehrin önemli duraklarından biridir.
· Abuzer Gaffari Türbesi: Adıyaman’ın en çok ziyaret edilen kutsal alanlarından birisidir. Türbenin 4. Murat’ın Bağdat Seferi dönüşünde yaptırdığı düşünülmektedir. Türbe mimarisi, dini atmosferi ve çevresindeki şifalı sularıyla görülmesi gereken yerlerdendir.
· Mor Petrus ve Mor Paulus Kilisesi: Süryani cemaati tarafından kullanılan kilise şehirde görülmesi gereken dini hazinelerdendir. Uzun bir tarihe sahip olan kilise dini motifli süslemeleri, taş işçiliği ve otantik atmosferiyle günümüzde hizmet vermeye devam etmektedir.
Adıyaman’da Ne Yenir?
Adıyaman bölgenin en zengin lezzet mirasını taşıyan mutfaklardan birisidir. Adıyaman’ı doyasıya keşfettikten sonra merak edilen soru ortaya çıkar: Adıyaman’da hangi lezzetler tadılmalı? Sorunun cevapları ise şu şekildedir:
· Çiğ Köfte,
· İçli Köfte,
· Cılbır,
· Şilik Tatlısı,
· Ekşili Çorba,
· Adıyaman Tavası,
· Besni Tavası,
· Besni Üzümü,
· Meyir Çorbası,
· Peynirli İrmik Helvası.
